Hellenic Horseback Archery
Ευτυχείν δια του καλπάζειν και ευστοχείν!
Η Έφιππη Τοξοβολία έγινε δεκτή στην Ελλάδα με ενθουσιώδη δημοσιεύματα τόσο της έντυπης όσο και της ηλεκτρονικής Δημοσιογραφίας. Το πρώτο δημοσίευμα ήταν γραμμένο από τον Εφιπποτοξότη Μάρκο Σπανουδάκη και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "ΑΛΟΓΟ Σπορ & Θέαμα", τον Φεβρουάριο 2006.Το δημοσίευμα αυτό είχε ως εξής:
KASSAI LAJOS – Οι Κένταυροι του Καποσμέρο
Ένα παλιό γνωμικό λέει : Ακολουθώντας τα χνάρια του ανθρώπου από την βαρβαρότητα στον πολιτισμό, θα βρούμε δίπλα τους τα σημάδια απ’ τις οπλές του αλόγου.
Στο αίμα αυτών των ανθρώπων, λοιπόν, η αίσθηση του ανέμου που παρασύρει την χαίτη του αλόγου και ο απόηχος από το τίναγμα της χορδής του τόξου, δεν έχουν σιγάσει ακόμη.
Κι η ιστορία τους είναι μεγάλη.....σε βαθμό που βρίσκουμε πολλές κοινές αναφορές με την δική μας Ελληνική πραγματικότητα.
Η Ελληνική μυθολογία αναφέρει τον Σκύθη, γιό του Ηρακλή, ο οποίος έγινε βασιλιάς της χώρας του επειδή ήταν ο μόνος από τους γιούς του, που μπορούσε να τεντώσει το τόξο του πατέρα του.
Επίσης η μυθολογία μας αναφέρει του Κενταύρους, σύμβολο της συνεργασίας μεταξύ της σύλληψης του πνεύματος και της ρώμης της εκδήλωσης του ανθρωπίνου όντος, συμβολισμός που έχει εμπνεύσει εξίσου και τον Δάσκαλο Κασσάϊ.
Σήμερα, στην ‘Κοιλάδα των Αλόγων’, στην περιοχή Καποσμέρο της νότιας Ουγγαρίας, ο πολιτισμός των «καβαλάρηδων της στέπας» αναβιώνει μέσα από τον Δάσκαλο Κασσάϊ Λάϊος , ένα σύγχρονο πολεμιστή και ταυτόχρονα έναν αρχαίο φιλόσοφο.
Μελέτησε επί μακρόν την ιστορία της τοξοβολίας της πατρίδας του, ασχολήθηκε με τα αρχαιολογικά ευρήματα και την ανάπλαση των αρχαίων ιστορικών τόξων και αφού έκανε ο ίδιος πολλούς πειραματισμούς, παρέχει σήμερα μία πλήρη σειρά τόξων, κάθε δυναμικότητας, φτιαγμένα με τον ίδιο παραδοσιακό τρόπο που τα έφτιαχναν οι πρόγονοί του πριν μερικές χιλιετίες.
Μας λέει ο ίδιος :
“Γεννήθηκα στις 16 Σεπτεμβρίου του 1960 στο Καποσβάρ της Ουγγαρίας. Έφτιαξα το πρώτο μου τόξο όταν ήμουν 6 χρονών, απ’ το κλαδί μιάς λυγαριάς.
Ο άνθρωπος δεν μπορεί πάντα να δει τι ποτάμια και βουνά υπάρχουν μελλοντικά στο μονοπάτι της ζωής του. Μερικές φορές, μόνο ανατρέχοντας πίσω μετά από πολλά χρόνια, μπορεί να συνδέσει αυτά τα μονοπάτια ώστε να συνειδητοποιήσει το πεπρωμένο του. Πιστεύω λοιπόν ότι δεν γεννιόμαστε σε αυτό το κόσμο κενοί σαν ένα λευκό χαρτί, αλλά στους περισσότερους από εμάς οι αρχικές προδιαθέσεις της ψυχής μας καλύπτονται από τις τετριμμένες καθημερινές ασχολίες μας.
Μόνο εκείνοι που μπορούν να ζήσουν με αυταπάρνηση, αφήνοντας πίσω τους την κοινή λογική, τα συνηθισμένα, τα σίγουρα, μόνο αυτοί μπορούν να ανακαλύψουν αυτή την ψυχή.
Έτσι έγινα κι εγώ κατασκευαστής τόξων.
Το τόξο ήταν για μένα ένα μετάξινο νήμα, λεπτό σαν τρίχα, το οποίο μαζεύοντας το και ακολουθώντας το, με οδήγησε στον κόσμο των προγόνων μας. Στη σκέψη μου, τα άλογα κάλπαζαν χωρίς τελειωμό στις στέπες και τα βέλη σφύριζαν στον αέρα, ενώ οι κατάλευκες γιούρτες (στρογγυλές σκηνές, παραδοσιακή κατοικία των κατοίκων της στέπας) άστραφταν στο φως του ήλιου. Ο κόσμος που είχα μέσα μου μού αποκαλύφθηκε και γνώρισα το σκοπό για τον οποίο γεννήθηκα και το νόημα της ζωής μου. Ο δρόμος αυτός, ευθύς και χωρίς απόκλιση, οδηγούσε στη δημιουργία της έφιππης τοξοβολίας.
Η ζωή μου, από τότε μέχρι σήμερα, πέρασε σαν να ήταν μία στιγμή. Οι επιδείξεις που έκανα ήταν στο μυαλό μου επιδρομές εναντίον των εχθρών και περιπλανήθηκα έτσι σε όλη την Ευρώπη, όπως οι πρόγονοί μου. Μετά, ακολούθησαν οι ΗΠΑ και ο Καναδάς ’’.
Η προσπάθειά του Δασκάλου Κασσάϊ ξεκίνησε από την κατάκτηση της ευγενούς τέχνης της έφιππης τοξοβολίας πρώτα στον εαυτό του, με σκληρή, πολύχρονη και εξακολουθητική εξάσκηση. Συνεχίστηκε με παρουσιάσεις στα σχολεία της χώρας του με σκοπό την επανάκτηση της παράδοσης που σχετίζεται ιστορικά με την έφιππη τοξοβολία και συνεχίστηκε αργότερα, χάρη στην παγκόσμια φήμη που απέκτησε, τόσο από επιδείξεις σε όλη την Ευρώπη και την Αμερική, όσο και από την κατάκτηση του παγκόσμιου ρεκόρ Γκίνες για την ταχύτερη έφιππη τόξευση.
Το αγώνισμα
Στο συγκεκριμένο αγώνισμα της έφιππης τοξοβολίας που δημιούργησε , ο ιππέας καλπάζει το άλογο του σε μία ευθεία 90 μέτρων, στο μέσον της οποίας και στα αριστερά του βρίσκονται 3 στόχοι, ο κεντρικός έχει παράλληλο προσανατολισμό στην πορεία του αλόγου και οι άλλοι δύο έχουν απόκλιση δεξιά και αριστερά.
Ενώ καλπάζει και ελέγχοντας το άλογό του μόνο με το κάτω μέρος του σώματος, εξαπολύει τα βέλη του στους στόχους, επιτελώντας βολές μπροστά, στα πλάγια και πίσω (η επονομαζόμενη Πάρθια βολή).
Η απόστασή αυτή διανύεται σε λιγότερο από 10 δευτερόλεπτα, διάστημα αρκετό για τους έμπειρους τοξοβόλους ώστε να εξαπολύσουν 4 με 6 βέλη προς τους στόχους.
Σχετικά, μας αφηγείται ο Δάσκαλος Κασσάϊ :
« Στο Καποσμέρο δημιουργήθηκε το Κέντρο Έφιππης Τοξοβολίας, με σκοπό να ικανοποιήσει τις ανάγκες των σπουδαστών και των επισκεπτών, που έχουν έτσι την ευκαιρία να γνωρίσουν όχι μόνο την τοξοβολία επάνω στο άλογο, αλλά λίγο από την ιστορία της πατρίδας μου, πανάρχαιες παραδόσεις που ζωντανεύουν στην γιούρτα, ξεχασμένες γεύσεις και δραστηριότητες.
Εδώ ζουν 12 άλογα σε πλήρη ελευθερία. Απολαμβάνουν τα βοσκοτόπια σε έκταση 15 εκταρίων, κολυμπούν στην λίμνη και τις ζεστές ημέρες του καλοκαιριού κρύβονται στις σκιές των δασών.
Το χειμώνα, οι σταύλοι τους παρέχουν καταφύγιο. Το αποτέλεσμα αυτής της φυσική διαβίωσης είναι άλογα ισορροπημένα και με υπομονή. Χάρη σε αυτά τα άλογα και τις εγκαταστάσεις στην κοιλάδα μας, μπορούμε να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες των επισκεπτών που ενδιαφέρονται να μάθουν την έφιππη τοξοβολία, και οι οποίοι έρχονται από κάθε σημείο της γης.”
Το αγώνισμα της έφιππης τοξοβολίας πραγματοποιείται σε όλο το κόσμο, όπου φυσικά υπάρχουν Κέντρα Έφιππης Τοξοβολίας, και ο κάθε (δι-)αγωνιζόμενος κατακτά σε κάθε του συμμετοχή πόντους, βάσει ενός πολύ καλά μελετημένου συστήματος ποντοδότησης, που επιτρέπει την κατάταξη του σε μία από τις 6 τάξεις (3 μαθητών και 3 δασκάλων). Η κάθε μία τους αντιπροσωπεύεται από συγκεκριμένα σύμβολα που τοποθετούνται στην ζώνη του τοξότη, όπως ήταν η παράδοση των Μαγυάρων.
Οι αγώνες αυτοί γίνονται δύο φορές το χρόνο και η βαθμολογία συγκεντρώνεται από κάθε κέντρο για να αναδειχθούν οι εκάστοτε ετήσιοι παγκόσμιοι νικητές.
Οι εγκαταστάσεις
Για τον Κασσάϊ, η ζωή του, η παράδοση του λαού του, η φύση, το άλογο και το τόξο αποτελούν το μέσον για να εκφράσει την εσωτερική του δύναμη και τα οράματά του στον εξωτερικό κόσμο.
Στο βιβλίο του ‘Kassai Lajos – Horseback Archery’ ( Εκδόσεις Puski Kiado) περιγράφει, μεταξύ πολλών άλλων, και την προσέγγιση του στο άλογο και την ιππασία. Για εκείνον, το μάθημα στις κλειστές αίθουσες των κλασικών ιππικών ομίλων τον έπνιγε μέχρι που βρήκε τον τρόπο να βιώσει την ελευθερία της ιππασίας στο ύπαιθρο. Εκεί μπόρεσε να συνειδητοποιήσει και εκφράσει το σεβασμό που ένιωθε μέσα του τόσο για το άλογο σαν ζώο και ύπαρξη, όσο και για την φύση μέσα στην οποία ζούσε και μάθαινε. Ανακαλύπτοντας την κοιλάδα που σήμερα φιλοξενεί τις εγκαταστάσεις τις Σχολής Έφιππης Τοξοβολίας, περίμενε τέσσερα χρόνια για να παρατηρήσει την φυσική ζωή του χώρου αυτού, ώστε ότι προσθέσει να ‘ σέβεται τον αέρα,, το νερό, την κίνηση των ζώων που ζούσαν σε αυτή’.
Σήμερα, στην ‘Κοιλάδα των Αλόγων’, υπάρχουν τελειότατες εγκαταστάσεις που περιλαμβάνουν κλειστά ιππευτήρια έφιππης τοξοβολίας, σταύλους και ιππικές εγκαταστάσεις, το εργοστάσιο κατασκευής τόξων, βελών και άλλου εξοπλισμού, μία παραδοσιακή παλιά γιούρτη, αποθήκες ξυλείας - όλα δημιουργημένα με μεγάλο σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον και με χαρακτήρα καθαρά φολκλορικό και καλαίσθητο.
Η εμπειρία
Για τον σύγχρονο άνθρωπο, η ιππασία αποτελεί ένα ακόμη σπορ. Το ίδιο και η τοξοβολία. Όλα γίνονται μέσα σε περιφραγμένους χώρους, με την πίεση να ανταποκριθεί κανείς στην απαίτηση κάποιας βαθμολογίας και του ανταγωνισμού.
Η έφιππη τοξοβολία που διδάσκει ο Κασσάϊ, αποτελεί ουσιαστικά μία πολεμική τέχνη και όχι άθλημα, χωρίς αυτό να στερεί την χαρά και την ανύψωση από όποιον την εξασκεί ή εξασκείται σε αυτήν.
Η μέθοδος δε της διδασκαλίας, παραπέμπει σε πρακτικές Ζεν (φιλοσοφικό σύστημα της Άπω Ανατολής) όπου ο δάσκαλος διδάσκει με την ‘απουσία του’ και το αποτέλεσμα επιτυγχάνεται μόνο όταν ο εαυτός μας πάψει να ‘προσπαθεί’.
Όσο περίεργο κι αν ακούγεται αυτό, ιδιαίτερα όταν ένας ιππέας καλπάζει με 40 χλμ. την ώρα, για να μπορέσει να επιτύχει το στόχο του, δύο πράγματα πρέπει να συμβούν – το κατώτερο μέρος του σώματός του να ακολουθεί πιστά την κίνηση του αλόγου και το ανώτερο μέρος του να ατενίζει το στόχο, ενώ τα χέρια κάνουν τις, μηχανικές πλέον, κινήσεις της όπλισης και εξαπόλυσης του βέλους.
Στο μηδενικό αυτό διάστημα δεν υπάρχει χώρος για σκέψη, για δισταγμό, για στόχευση.
Υπάρχει ένα απόλυτο παρόν στο οποίο ο ιππέας απλά ζει μία εμπειρία.
Σε αυτή λοιπόν την αρμονία μεταξύ ανθρώπου και αλόγου, μεταξύ κίνησης και ακινησίας, μεταξύ της δύναμης του αλόγου και της συγκέντρωσης του τοξότη, αναφαίνεται ο έφιππος τοξότης.
Στην κοιλάδα Κασσάϊ, τόσο για τον ίδιο όσο και για τους σπουδαστές της έφιππης τοξοβολίας, ο χρόνος έχει γυρίσει πίσω σε εποχές γνωστές κι από την δική μας αρχαία ιστορία, με τις ακαδημίες, τις φιλοσοφικές σχολές και την διττή αγωγή που έβλεπε το πνεύμα και το σώμα να μεγαλώνουν μαζί και να εναρμονίζονται.
Η Ελλάδα και ο κόσμος
Η ελληνική μας παράδοση δεν διαφέρει λοιπόν τόσο πολύ από το πρότυπο του Δασκάλου Κασσάϊ, στον οποίο η εντύπωση του πρώτου Έλληνα επισκέπτη έχει αφήσει θετικότατες εντυπώσεις.
«Ο Αριστοτέλης Καλέντζης ήταν ο πρώτος μας επισκέπτης από την Ελλάδα. Υπήρξε τόσο ενθουσιώδης στον τρόπο προσέγγισής του, ώστε έγινε αμέσως αποδεκτός από όλους στην ομάδα των σπουδαστών.
Προσωπικά, αποτελεί για μένα μία μεγάλη εμπειρία η ευκαιρία να διδάξω τόσο διαφορετικούς ανθρώπους. Μέσα από αυτούς μαθαίνω την πολιτιστική παράδοση του έθνους τους, αλλά μαθαίνω επίσης πολλά και από τους ίδιους.
Οι Έλληνες οραματίστηκαν την τέλεια εικόνα του πνεύματος της έφιππης τοξοβολίας, τον Κένταυρο.
Ήταν ήδη σε επαφή με τους προγόνους μας τους Σκύθες. Ο Κένταυρος, ήταν από την μέση και κάτω άλογο και από την μέση και πάνω τοξότης. Αυτή η απεικόνιση εκφράζει την κυριαρχία της λογικής και του σκοπού επάνω στο ένστικτο. Αυτή είναι και η βασική φιλοσοφία κάθε πολεμικής τέχνης, η νόηση που πρέπει να φωτίσει κάθε σκοτεινό σημείο του νου μας.
Στο φυσικό επίπεδο, μόνο όταν ιππεύεις σε πλήρη αρμονία με το άλογο μπορείς και να στοχεύσεις σωστά, ώστε στο κάτω μέρος οι γοφοί πρέπει να ακολουθούν την κάθε κίνηση του αλόγου . Το πάνω μέρος του σώματος είναι προσηλωμένο στο στόχο και παραμένει σχεδόν ακίνητο. Οι σπουδαστές ανακαλύπτουν στην εκπαίδευση ότι η σχέση με το άλογο, είναι, συμβολικά η σχέση με τον εξωτερικό κόσμο, ενώ η τοξοβολία σε οδηγεί βαθύτερα στον εσωτερικό σου κόσμο (μικρόκοσμο) .
Αυτοί που επισκέπτονται πρώτη φορά την κοιλάδα μας, γίνονται πολύ συχνά εκπρόσωποι της σχολής Έφιππης Τοξοβολίας στην χώρα τους. Χάρη στη δύσκολη αποστολή τους, πλούσια όμως σε εμπειρίες, η πλέον δυναμικά αναπτυσσόμενη έφιππη δραστηριότητα του 21ου αιώνα, διαδίδεται σε όλο το κόσμο.Εάν ο Αριστοτέλης Καλέντζης εντάξει και την Ελλάδα, η σχολή θα αποκτήσει ένα ακόμη νέο μέλος.Σήμερα η σχολή της Έφιππης Τοξοβολίας εκπροσωπείται στην Γερμανία, την Αυστρία, τις ΗΠΑ, την Νέα Ζηλανδία, τον Καναδά και την Νορβηγία με πάνω από 200 μέλη σε σύνολο.»
Η πρακτική
Η έφιππη τοξοβολία δεν απευθύνεται σε επίδοξους ‘πρωταθλητές’. Πρόκειται για μία πολύ σοβαρή άσκηση ισορροπίας, συγκέντρωσης και πολεμικού πνεύματος, με σκοπό την απόκτηση αρμονίας και ειρήνης στον εαυτό μας.
Δεν γίνεται με σκοπό την επίδειξη και την προβολή, αντιθέτως. Η εξάσκηση αποτελεί μία προσωπική και βαθειά μυστικιστική εμπειρία.
Ιδιαίτερα στην σχολή Κασσάϊ, οι ‘βιαστικοί’ ελέγχονται πολύ γρήγορα, καθώς :
‘....αν κάποιος θέλει να διακριθεί πρέπει να εκπαιδευτεί σκληρά. Οι εισαγωγικές εξετάσεις περιλαμβάνουν τροχάδην 10 χλμ., 2 ώρες έφιππου τροχασμού χωρίς σέλα και 500 βολές με τόξο σε χρόνο 90 λεπτών. Με την ολοκλήρωση αυτής της εξέτασης, ο υποψήφιος μπορεί να αρχίσει την προετοιμασία της εξέτασης αρχαρίων. Το σύστημα είναι αυστηρό, αλλά αυτό επιτρέπει την διατήρηση υψηλού επιπέδου’.
Ο Δάσκαλος Κασσάϊ, έχοντας μαθητεύσει ο ίδιος στην Καμακούρα της Ιαπωνίας, κέντρο της Ιαπωνικής έφιππης τοξοβολίας Γιαμπουσάμε, μεταφέρει στην διδασκαλία του το πνεύμα και αυτών των πολεμιστών της μακρυνής Ανατολής.
Ο Αριστοτέλης Καλέντζης, μας είπε με την σειρά του, ότι :
‘....ο μαθητής που θα βρεθεί κοντά του (Κασσάϊ) θα εκπλαγεί από την απουσία ‘δασκάλου’ όταν αισθάνεται ταυτοχρόνως, την ενδυνάμωση των δυνατοτήτων του και την διεύρυνση των γνώσεών του, από την ‘αίσθηση’ και μόνο ότι κάπου κοντά βρίσκεται ένας ‘αθέατος ‘πομπός’ που εκπέμπει την απαραίτητη παιδεία που εξελίσσεται σε ‘εκπαίδευση.’
Το μέλλον
Στην Αθήνα γίνεται μία φιλότιμη προσπάθεια δημιουργίας, τουλάχιστον ενός ‘ρεύματος’, έφιππης τοξοβολίας, για αυτούς που αισθάνονται μέσα τους την ανάγκη, ή το ‘κάλεσμα’, της ανοιχτής στέπας.
Στον ιππικό όμιλο The Ranch, στο Κορωπί, ήδη γίνεται εκπαίδευση/εξοικείωση κάποιων αλόγων με την αίσθηση ενός αναβάτη με τόξο, τον ήχο της χορδής που πάλλεται και την ελεύθερη ίππευση.
Τα αποτελέσματα είναι παραπάνω από ενθαρρυντικά, ώστε κάποια στιγμή να μιλήσουμε και πάλι για Έλληνες Κενταύρους.
Στο Καποσμέρο φυσικά, κάθε πρώτο Σάββατο του μήνα υπάρχουν, ακοικτές στο κοινό, επιδείξεις, όπου ο επισκέπτης μπορεί να έχει μία πλήρη εικόνα τόσο της έφιππης τοξοβολίας, όσο και της εκπαίδευσης που ακολουθείται.
Για περισσότερες πληροφορίες, μπορεί κάποιος να διαβάσει το, ιδιαίτερα περιεκτικό και κατατοπιστικό, βιβλίο του Κασσάϊ Λάϊος : Horseback Archery (ISBN 963 9337 66 8) ή να επικοινωνήσει μαζί του στα :
Kassai Kft. Kaposmιrφ 7521 Rαkσczi u. 122. Phone/fax: 0036-82-477-061
Internet: www.kassai-lovasijaszat.hu E-Mail: kassai@kapos-net.hu
.JPG)
Περιοδικό ''Red Believers'', Σεπτέμβριος 2006
Εφημερίδα ''Espresso'' της Κυριακής 8ης Οκτωβρίου 2006
Περιοδικό ''Άλογο, Σπορ & Θέαμα", Οκτώβριος 2006
